🛢️🇮🇷 Iran’s Parliament Approves Strait of Hormuz Closure! 🌍⛽ Oil Prices Set to Surge?

🇮🇷 ईरान की संसद ने अमेरिकी हमलों के बाद होर्मुज जलडमरूमध्य को बंद करने की मंजूरी दी है 😱, जो वैश्विक ऊर्जा आपूर्ति के लिए एक अत्यंत महत्वपूर्ण चोकपॉइंट है। यहाँ इसके बारे में विस्तृत जानकारी हिंदी में दी गई है, साथ में कुछ इमोजी जो इसे और रोचक बनाएंगे! 🌍⛽

🟥 होर्मुज जलडमरूमध्य क्या है? 🛢️

▶️ होर्मुज जलडमरूमध्य फारस की खाड़ी को ओमान की खाड़ी और अरब सागर से जोड़ने वाला एक संकरा जलमार्ग है। यह दुनिया के सबसे महत्वपूर्ण तेल और गैस शिपिंग रूट में से एक है। 🌊

🔸स्थान: यह जलडमरूमध्य ईरान के उत्तरी तट और ओमान व संयुक्त अरब अमीरात के दक्षिणी तट के बीच स्थित है।

🔸आकार: इसकी लंबाई लगभग 167 किलोमीटर है, लेकिन सबसे संकरे स्थान पर यह मात्र 33 किलोमीटर चौड़ा है। प्रत्येक दिशा में शिपिंग लेन केवल 3 किलोमीटर चौड़ी है। 🚢

🔸महत्व: वैश्विक तेल का लगभग 20-30% और प्राकृतिक गैस (LNG) का एक बड़ा हिस्सा इस जलमार्ग से होकर गुजरता है। इसमें सऊदी अरब, इराक, संयुक्त अरब अमीरात, कतर और ईरान जैसे प्रमुख तेल उत्पादक देशों के शिपमेंट शामिल हैं। 🛢️💨

🔸आंकड़े: अमेरिकी ऊर्जा सूचना प्रशासन (EIA) के अनुसार, 2024 में प्रतिदिन लगभग 20.3 मिलियन बैरल तेल और 290 मिलियन क्यूबिक मीटर LNG इस जलमार्ग से गुजरे। 📊

🟥 क्या हुआ? 🤔

▶️ 22 जून 2025 को, ईरान की संसद (मजलिस) ने अमेरिका द्वारा ईरान के तीन परमाणु स्थलों (इस्फहान, फोर्डो, और नटांज) पर किए गए हवाई हमलों के जवाब में होर्मुज जलडमरूमध्य को बंद करने के प्रस्ताव को मंजूरी दी। 🇺🇸💥

🔸ऑपरेशन मिडनाइट हैमर: अमेरिका ने 125 विमानों, जिसमें सात B-2 स्टील्थ बॉम्बर्स शामिल थे, के साथ 25 मिनट में इन हमलों को अंजाम दिया। इन हमलों ने ईरान के परमाणु कार्यक्रम को बड़ा नुकसान पहुंचाया। 🛩️

🔸ईरान की प्रतिक्रिया: संसद ने जलडमरूमध्य को बंद करने का समर्थन किया, लेकिन अंतिम फैसला ईरान की सर्वोच्च राष्ट्रीय सुरक्षा परिषद (Supreme National Security Council) और सर्वोच्च नेता अयातुल्ला अली खामेनेई के पास है। 🇮🇷

🟥 वैश्विक प्रभाव 🌐

▶️ होर्मुज जलडमरूमध्य के बंद होने से वैश्विक ऊर्जा बाजारों पर गहरा असर पड़ सकता है। 😳

1️⃣ तेल की कीमतों में उछाल 📈:-

▶️ ब्रेंट क्रूड की कीमतें 13 जून 2025 से 10% से अधिक बढ़कर 77 डॉलर प्रति बैरल से ऊपर पहुंच गई हैं।

▶️ विश्लेषकों का अनुमान है कि अगर जलडमरूमध्य बंद होता है, तो तेल की कीमतें 120-150 डॉलर प्रति बैरल तक पहुंच सकती हैं। कुछ चरम परिदृश्यों में यह 400 डॉलर तक भी जा सकता है! 😱

▶️ JPMorgan के अनुसार, तेल की कीमतों में 7-14 डॉलर का "जियोपॉलिटिकल रिस्क प्रीमियम" जुड़ सकता है।

▶️ अमेरिका में पेट्रोल और डीजल की कीमतें 1.25 डॉलर प्रति गैलन तक बढ़ सकती हैं, जिससे औसत गैस की कीमत 4.50 डॉलर प्रति गैलन (कैलिफोर्निया में 6 डॉलर तक) हो सकती है। ⛽

2️⃣ वैश्विक अर्थव्यवस्था पर असर 💰:-

▶️ होर्मुज जलडमरूमध्य से 20% वैश्विक तेल और 25% प्राकृतिक गैस की आपूर्ति होती है। इसका बंद होना वैश्विक मंदी का कारण बन सकता है।

▶️ एशियाई देश, विशेष रूप से चीन, भारत, जापान और दक्षिण कोरिया, जो इस जलमार्ग से तेल और गैस आयात करते हैं, सबसे ज्यादा प्रभावित होंगे। 🌏

▶️ शिपिंग लागत में 40-50% की वृद्धि और शिपिंग समय में 15-20 दिन की देरी हो सकती है। 🚢

3️⃣ ईरान के लिए जोखिम ⚠️:-

▶️ जलडमरूमध्य को बंद करना ईरान के लिए भी आर्थिक रूप से आत्मघाती हो सकता है, क्योंकि यह अपने तेल निर्यात के लिए इस मार्ग पर निर्भर है (मुख्य रूप से चीन को)। 🛢️

▶️ चीन, जो ईरान का सबसे बड़ा तेल खरीदार है, इस कदम का विरोध कर सकता है, क्योंकि यह उनकी ऊर्जा आपूर्ति को प्रभावित करेगा। 🇨🇳

▶️ अमेरिका की 5वीं फ्लीट, जो बहरीन में तैनात है, इस जलमार्ग की नौवहन स्वतंत्रता को बनाए रखने के लिए प्रतिबद्ध है। किसी भी अवरोध से सैन्य प्रतिक्रिया हो सकती है। ⚓

🟥 भारत पर प्रभाव 🇮🇳

▶️ भारत, जो दुनिया का तीसरा सबसे बड़ा तेल आयातक और उपभोक्ता देश है, इस स्थिति से प्रभावित हो सकता है, लेकिन कुछ राहत भी है:

🔴 आयात निर्भरता: भारत अपनी 90% तेल आवश्यकताओं के लिए आयात पर निर्भर है, जिसमें से 40% मध्य पूर्व (सऊदी अरब, इराक, संयुक्त अरब अमीरात, कुवैत) से आता है, जो होर्मुज जलडमरूमध्य से होकर गुजरता है। भारत प्रतिदिन 5.5 मिलियन बैरल तेल आयात करता है, जिसमें से 2 मिलियन बैरल इस जलमार्ग से आते हैं। 🛢️

🔴 विविधीकरण: भारत ने हाल के वर्षों में रूस, अमेरिका और ब्राजील जैसे वैकल्पिक स्रोतों से तेल आयात बढ़ाया है। रूस से तेल, जो भारत का सबसे बड़ा आपूर्तिकर्ता बन गया है, सूएज नहर, केप ऑफ गुड होप, या प्रशांत महासागर के रास्ते आता है, जो होर्मुज से प्रभावित नहीं होता। 🇷🇺

🔴 गैस आपूर्ति: भारत का मुख्य LNG आपूर्तिकर्ता कतर इस जलमार्ग का उपयोग नहीं करता। ऑस्ट्रेलिया, रूस और अमेरिका से अन्य LNG आपूर्ति भी सुरक्षित है। 💨

🔴 कीमतों पर असर: हालांकि आपूर्ति बाधित नहीं हो सकती, तेल की कीमतों में वृद्धि से भारत में पेट्रोल, डीजल और अन्य वस्तुओं की कीमतें बढ़ सकती हैं। इससे मुद्रास्फीति बढ़ सकती है और GDP पर 0.5% का नकारात्मक प्रभाव पड़ सकता है (प्रति 10 डॉलर की तेल मूल्य वृद्धि पर)। 📈

🔴 सरकारी उपाय: पेट्रोलियम मंत्री हरदीप सिंह पूरी ने आश्वासन दिया है कि भारत के पास कई हफ्तों की तेल आपूर्ति है और वह किसी भी व्यवधान को प्रबंधित करने के लिए तैयार है। सरकार डीजल और LPG पर मूल्य सब्सिडी भी दे सकती है। 🇮🇳✅

🟥 ऐतिहासिक संदर्भ 📜

▶️ 1980 का टैंकर युद्ध: ईरान-इराक युद्ध के दौरान, ईरान ने तेल टैंकरों और लोडिंग सुविधाओं को निशाना बनाया, जिससे शिपिंग बीमा प्रीमियम बढ़ गए और समुद्री यातायात में देरी हुई। 🚢

▶️ 2011-2012: ईरान ने पश्चिमी प्रतिबंधों के जवाब में जलडमरूमध्य को बंद करने की धमकी दी थी, लेकिन ऐसा नहीं हुआ।

▶️ 2023: ईरान ने गल्फ ऑफ ओमान में एक शेवरॉन-चार्टर्ड तेल टैंकर को जब्त किया था, जिसे एक साल बाद रिहा किया गया। ⚠️

🟥 क्या यह वास्तव में होगा? 🤔

▶️ कई विशेषज्ञों का मानना है कि जलडमरूमध्य का पूर्ण बंद होना असंभव है:

🔴 ईरान की निर्भरता: ईरान स्वयं अपने तेल निर्यात के लिए इस जलमार्ग पर निर्भर है, और इसका बंद होना उसकी अर्थव्यवस्था को नुकसान पहुंचाएगा। 💸

🔴 चीन का दबाव: चीन, जो ईरान का सबसे बड़ा तेल खरीदार है, इस कदम का विरोध करेगा। 🇨🇳

🔴 अमेरिकी सैन्य उपस्थिति: अमेरिका की 5वीं फ्लीट क्षेत्र में तैनात है और किसी भी अवरोध को रोकने के लिए तैयार है। 🇺🇸⚓

🔴 वैकल्पिक मार्ग: सऊदी अरब और संयुक्त अरब अमीरात के पास कुछ पाइपलाइन हैं जो होर्मुज को बायपास कर सकती हैं, लेकिन उनकी क्षमता सीमित है (लगभग 2.6 मिलियन बैरल प्रतिदिन)। 🛠️

🏁 निष्कर्ष 🌟

▶️ होर्मुज जलडमरूमध्य का बंद होना वैश्विक ऊर्जा बाजारों और अर्थव्यवस्था के लिए एक बड़ा झटका हो सकता है, जिससे तेल की कीमतें आसमान छू सकती हैं। 😱 भारत, हालांकि, अपने विविध तेल स्रोतों और रणनीतिक भंडार के कारण कुछ हद तक सुरक्षित है। 🇮🇳 फिर भी, कीमतों में वृद्धि से मुद्रास्फीति और आर्थिक दबाव बढ़ सकता है। ईरान की सर्वोच्च राष्ट्रीय सुरक्षा परिषद का अंतिम फैसला अब वैश्विक ध्यान का केंद्र है। 🌍

📃 𝗥𝗕𝗜 𝗥𝗲𝗽𝗼𝗿𝘁 𝟮𝟬𝟮𝟰 - 𝟮𝟱: बैंकिंग धोखाधड़ी में राशि तीन गुना बढ़ी, लेकिन मामले कम हुए 📊💸

भारत में वित्तीय वर्ष 2024-25 के दौरान बैंकिंग क्षेत्र में धोखाधड़ी के मामलों में कमी तो आई है, लेकिन इसमें शामिल राशि में भारी वृद्धि देखने को मिली है। 🏦😲 भारतीय रिजर्व बैंक (RBI) ने गुरुवार को अपनी वार्षिक रिपोर्ट 2024-25 जारी की, जिसमें यह चौंकाने वाला खुलासा हुआ है। इस ब्लॉग में हम इस रिपोर्ट के प्रमुख बिंदुओं को विस्तार से समझेंगे और जानेंगे कि यह स्थिति देश की वित्तीय प्रणाली के लिए क्या मायने रखती है। 🧑‍💻📈

🟥 धोखाधड़ी की राशि में तीन गुना वृद्धि 🚨

▶️ RBI की वार्षिक रिपोर्ट के अनुसार, वित्तीय वर्ष 2024-25 में बैंक धोखाधड़ी की कुल राशि बढ़कर 36,014 करोड़ रुपये हो गई है। यह राशि पिछले वित्तीय वर्ष (2023-24) की तुलना में लगभग तीन गुना अधिक है, जब यह राशि 12,230 करोड़ रुपये थी। 😱 यह वृद्धि कई कारणों से हुई है, जिसमें धोखाधड़ी की नई श्रेणीकरण और पुराने मामलों की फिर से जांच शामिल है।

▶️ हालांकि, इस दौरान धोखाधड़ी के मामलों की संख्या में कमी देखी गई है। वित्तीय वर्ष 2024-25 में कुल 23,953 मामले दर्ज किए गए, जो पिछले वर्ष के 36,060 मामलों से 34% कम हैं। 📉 इसका मतलब है कि भले ही मामले कम हुए हों, लेकिन प्रत्येक धोखाधड़ी की राशि में भारी इजाफा हुआ है।

⏺️ महत्वपूर्ण आंकड़ा: धोखाधड़ी की राशि में वृद्धि का मुख्य कारण 122 पुराने मामलों का फिर से वर्गीकरण है, जिनमें 18,674 करोड़ रुपये शामिल हैं। यह सुप्रीम कोर्ट के 27 मार्च 2023 के फैसले के अनुपालन में किया गया।

🟥 सरकारी बनाम निजी बैंक: कौन ज्यादा प्रभावित? 🏛️ 💼

▶️ RBI की रिपोर्ट में सरकारी और निजी बैंकों में धोखाधड़ी के आंकड़ों को अलग-अलग दर्शाया गया है। आइए इसे विस्तार से देखें:

⏺️ सरकारी बैंक (Public Sector Banks) 📊

🔸 धोखाधड़ी के मामले: 6,953

🔸राशि: 25,667 करोड़ रुपये (कुल धोखाधड़ी की राशि का 71.4%)

🔸सरकारी बैंकों में धोखाधड़ी की राशि पिछले वर्ष के 9,254 करोड़ रुपये से बढ़कर इस वर्ष 25,667 करोड़ रुपये हो गई।

🔸प्रमुख क्षेत्र: अधिकांश धोखाधड़ी लोन पोर्टफोलियो से संबंधित हैं। यानी, बड़े पैमाने पर ऋण खातों में हेराफेरी की गई। 💰

⏺️ निजी बैंक (Private Sector Banks) 🏦

🔸धोखाधड़ी के मामले: 14,230 (कुल मामलों का 59.42%)

🔸राशि: 10,088 करोड़ रुपये

🔸निजी बैंकों में धोखाधड़ी के मामले सरकारी बैंकों की तुलना में अधिक हैं, लेकिन राशि कम है।

🔸प्रमुख क्षेत्र: निजी बैंकों में धोखाधड़ी मुख्य रूप से कार्ड/इंटरनेट से संबंधित है। वित्तीय वर्ष 2024-25 में 13,516 मामले कार्ड और इंटरनेट धोखाधड़ी के थे, जिनमें 1,457 करोड़ रुपये की राशि शामिल थी।

👉

नोट: निजी बैंकों में धोखाधड़ी के मामले ज्यादा होने का कारण डिजिटल लेनदेन की बढ़ती लोकप्रियता और साइबर फ्रॉड की नई तकनीकें हो सकती हैं। 🖥️🔒

🟥 धोखाधड़ी के प्रकार: लोन और डिजिटल पेमेंट पर नजर 🔍

RBI की रिपोर्ट में धोखाधड़ी को दो प्रमुख श्रेणियों में बांटा गया है:

1️⃣ लोन से संबंधित धोखाधड़ी (Loan Frauds):

🔸यह धोखाधड़ी की राशि का 92% हिस्सा है, हालांकि मामले केवल 33% हैं।

🔸इसका मतलब है कि लोन से संबंधित धोखाधड़ी में राशि बहुत बड़ी होती है।

🔸उदाहरण: बड़े कॉरपोरेट ऋणों में हेराफेरी, गलत दस्तावेज, या फर्जी खातों का उपयोग। 📄💸

2️⃣ डिजिटल पेमेंट/कार्ड/इंटरनेट धोखाधड़ी:

🔸यह मामले की संख्या में 56.5% हिस्सा रखते हैं, लेकिन राशि में केवल 1.4% योगदान है।

🔸वित्तीय वर्ष 2024-25 में कार्ड/इंटरनेट धोखाधड़ी के मामले 13,516 थे, जो पिछले वर्ष के 29,082 से काफी कम हैं।

👉

रोचक तथ्य: डिजिटल धोखाधड़ी के मामलों में कमी का कारण RBI की नई तकनीकी पहल जैसे MuleHunter.AI और सख्त e-KYC नियम हो सकते हैं।

🟥 RBI की कार्रवाई: धोखाधड़ी रोकने के लिए कदम 🚀

RBI ने धोखाधड़ी को रोकने के लिए कई महत्वपूर्ण कदम उठाए हैं, जो इस प्रकार हैं:

1️⃣ जोखिम प्रबंधन को मजबूत करना:

🔸बैंकों को अर्ली वॉर्निंग सिस्टम को और मजबूत करने के निर्देश दिए गए हैं।

🔸रेड फ्लैगिंग सिस्टम के जरिए संदिग्ध खातों की पहचान की जा रही है। 🚩

2️⃣ डिजिटल डैशबोर्ड:

🔸वित्तीय वर्ष 2025-26 में RBI रीयल-टाइम डिजिटल डैशबोर्ड शुरू करने की योजना बना रहा है। यह धोखाधड़ी की निगरानी और डिजिटल सेवाओं की उपलब्धता को ट्रैक करेगा। 📊

3️⃣ साइबर सुरक्षा:

🔸वित्तीय संस्थानों में साइबर सुरक्षा को बढ़ाने के लिए नए दिशानिर्देश जारी किए जाएंगे।

🔸डिजिटल फोरेंसिक तत्परता पर जोर दिया जा रहा है। 🔐

4️⃣ MuleHunter.AI:

🔸RBI ने दिसंबर 2024 में MuleHunter.AI लॉन्च किया था, जो बड़े बैंकों में डिजिटल धोखाधड़ी को कम करने में सफल रहा है। यह AI-ML आधारित मॉडल संदिग्ध लेनदेन को रीयल-टाइम में पकड़ता है।

5️⃣ नए डोमेन:-

🔸बैंकों के लिए ‘bank.in’ और वित्तीय क्षेत्र के लिए ‘fin.in’ जैसे विशेष डोमेन लागू किए गए हैं। इससे फर्जी वेबसाइट्स के जरिए होने वाली धोखाधड़ी को कम करने में मदद मिलेगी। 🌐

🗣️

RBI का बयान: “बैंकों को अपने जोखिम प्रबंधन मानकों, IT गवर्नेंस व्यवस्था, और ग्राहक ऑनबोर्डिंग और लेनदेन निगरानी प्रणालियों को मजबूत करने की आवश्यकता है।”

🟥 भविष्य की चुनौतियां और सुझाव 🌟

👉 हालांकि RBI ने धोखाधड़ी को रोकने के लिए कई कदम उठाए हैं, फिर भी कुछ चुनौतियां बाकी हैं:

1️⃣ साइबर अपराधियों की चालाकी:- फ्रॉड करने वाले हमेशा नई तकनीकों का इस्तेमाल करते हैं। RBI के डिप्टी गवर्नर स्वामीनाथन के अनुसार, “हम हमेशा एक कदम पीछे रहते हैं, लेकिन हम तेजी से पकड़ रहे हैं।”

2️⃣ म्यूल खाते (Mule Accounts):- धोखाधड़ी के लिए इस्तेमाल होने वाले म्यूल खातों की संख्या में वृद्धि हुई है। इन खातों का उपयोग फ्रॉड करने वालों द्वारा पैसे ट्रांसफर करने के लिए किया जाता है।

3️⃣ जागरूकता की कमी:- कई ग्राहक सोशल इंजीनियरिंग तकनीकों (जैसे फिशिंग, फर्जी कॉल) का शिकार हो जाते हैं। ग्राहकों को जागरूक करने की जरूरत है। 📢

🟥 सुझाव:

1️⃣ ग्राहक शिक्षा: बैंकों को ग्राहकों को साइबर सुरक्षा और सुरक्षित डिजिटल लेनदेन के बारे में जागरूक करना चाहिए।

2️⃣ तकनीकी निवेश: बैंकों को AI और ML आधारित टूल्स में निवेश बढ़ाना चाहिए।

3️⃣ कानूनी ढांचा: धोखाधड़ी के मामलों में तेजी से कार्रवाई के लिए कानूनी प्रक्रिया को और मजबूत करना होगा। ⚖️

🟥 निष्कर्ष: सतर्कता और तकनीक का संयोजन जरूरी 🔐

RBI की वार्षिक रिपोर्ट 2024-25 ने बैंकिंग धोखाधड़ी के बढ़ते खतरे को उजागर किया है। भले ही मामले कम हुए हों, लेकिन राशि में तीन गुना वृद्धि चिंता का विषय है। सरकारी बैंकों में लोन से संबंधित धोखाधड़ी और निजी बैंकों में डिजिटल धोखाधड़ी की बढ़ती घटनाएं हमें सतर्क रहने की याद दिलाती हैं। RBI की नई पहल जैसे MuleHunter.AI और डिजिटल डैशबोर्ड भविष्य में धोखाधड़ी को कम करने में मददगार साबित हो सकते हैं। 🛡️

हमें, ग्राहकों के रूप में, भी अपनी जिम्मेदारी निभानी होगी। सुरक्षित डिजिटल लेनदेन, मजबूत पासवर्ड, और संदिग्ध लिंक से बचना हमें धोखाधड़ी से बचा सकता है। 💡 आइए, RBI और बैंकों के साथ मिलकर एक सुरक्षित वित्तीय भविष्य की ओर कदम बढ़ाएं! 🚀

🧭 Sources:-

🔸RBI - Annual Report for the Year 2024-25th

Vats Chronicles - મસ્કનો 'ટ્રમ્પ રસ' ખાટો થઈ ગયો:અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિને એક જ દિવસમાં બે મોટા ઝટકા; ટ્રમ્પની બંને ભૂજા કપાઈ ગઈ, 5 પોઈન્ટમાં સમજો મોહભંગનું મહાભારત...

આ વાત ત્રણ મહિના પહેલાંની છે. ફેબ્રુઆરી-2025ની. ટ્રમ્પ રાષ્ટ્રપતિ બન્યા ને એક મહિનો માંડ થયો હતો. એ વખતથી જ ટ્રમ્પ અને મસ્ક વચ્ચે તિરાડ પડી રહી હોવાના સંકેત મળી ચૂક્યા હતા. એક કેબિનેટ મિટિંગમાં મસ્કે અમેરિકાના વિદેશ મંત્રી માર્કો રૂબિયો પર જાહેરમાં ઘણા આક્ષેપો કર્યા. ટ્રાન્સપોર્ટ મંત્રી સાથે પણ દલીલો કરી. એ વખતે ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે મસ્કને બેસી જવા ઈશારો કર્યો. ટ્રમ્પે જાહેરમાં કહ્યું કે, તમારું કામ માત્ર સલાહ આપવાનું છે. નિર્ણય લેવાનું કામ મંત્રીઓનું છે. એ સમયગાળા દરમિયાન અમેરિકામાં મંદીના ભણકારા વાગી રહ્યા હતા અને તેની અસર ઈલોન મસ્કની નેટવર્થ પર પણ જોવા મળી. 24 કલાકમાં મસ્કની કુલ સંપત્તિ 29 બિલિયન ડોલર એટલે કે અઢી લાખ કરોડથી વધુ ઘટી ગઈ.

એ વખતે ટ્રમ્પ અને મસ્ક વચ્ચે પડેલી તિરાડ પહોળી થતી ગઈ ને આખરે જે થવાનું હતું તે થઈને રહ્યું. મસ્કે ટ્રમ્પ સરકાર સાથે છેડો ફાડી નાખ્યો. આ ટ્રમ્પ માટે અસહ્ય ઝટકો છે. ટ્રમ્પને બીજો ઝટકો ટેરિફ મામલે લાગ્યો. અમેરિકાની કોર્ટે કહ્યું કે, અમેરિકાના સંવિધાનમાં લખ્યું છે કે દેશની પ્રગતિ માટે સંતુલિત બિઝનેસ કરવો. રાષ્ટ્રપતિ પોતાની શક્તિ વાપરીને ટેરિફના નિર્ણયો લઈ શકે નહીં. ટ્રમ્પનું અભિમાન ભાંગીને ભૂક્કો થઈ ગયું છે. મસ્કના જોરે ટ્રમ્પ કૂદતા હતા અને ટેરિફની ધમકી આપતા હતા. મસ્ક અને ટેરિફ બંને ટ્રમ્પની ભૂજા હતી, એ જ બંને કપાઈ ગઈ છે.

નમસ્કાર,

ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના અણઘડ નિર્ણયો, બીજા દેશના રાષ્ટ્રપતિઓનું અપમાન, ટેરિફના કારણે દુનિયા સાથે સંબંધો બગાડવા આ બધું અમેરિકાને ભારે પડી રહ્યું હતું. ટ્રમ્પના નજીકના સાથી ઈલોન મસ્કે સમયસર ટ્રમ્પ સાથે છેડો ફાડી નાખ્યો છે. એના બે કારણો છે...

🔸ટ્રમ્પ જે બજેટ બિલ લાવ્યા હતા, મસ્ક તેની વિરોધમાં હતા

ટ્રમ્પની નીતિઓના કારણે મસ્કની કંપની ટેસ્લા અને સ્પેસએક્સને થઈ રહેલું નુકસાન

🟥 ઈલોન મસ્કે એકાએક ટ્રમ્પનો સાથ છોડી દીધો

ટેસ્લા અને સ્પેસએક્સના સીઈઓ ઈલોન મસ્કે અમેરિકાના રાજકારણમાં હલચલ મચાવી દીધી છે. તેમણે પોતાના સોશિયલ મીડિયા એકાઉન્ટ એક્સ પર લખ્યું કે, પોતે હવે ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની ટીમનો ભાગ નથી, જોકે તે ટ્રમ્પને "જીગરી દોસ્ત" માને છે. વિશેષ સરકારી અધિકારી તરીકેનો મારો નિર્ધારિત સમય પૂરો થઈ રહ્યો છે, તેથી હું રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પનો આભાર માનું છું કે તેમણે મને નકામા ખર્ચ ઘટાડવાની તક આપી. સમય જતાં DOGE (ડોજ) મિશન વધુ મજબૂત બનશે.

અમેરિકામાં સરકારી સંસ્થા છે, જેનું નામ છે - ડોજ. (DOGE). આ સંસ્થાનું કામ એ છે કે ગમે તેમ કરીને સરકારી ખર્ચા ઘટાડવા. ટ્રમ્પ બીજીવાર રાષ્ટ્રપતિ બન્યા ત્યારે ઈલોન મસ્કને ડોજના હેડ બનાવી દીધા. ટ્રમ્પે અવધિ આપી હતી કે મસ્ક 130 દિવસ માટે ડોજના અધ્યક્ષ રહેશે. આ 130 દિવસ 30 મેએ પૂરા થાય છે. તેના એક દિવસ પહેલાં જ 29 મેએ મસ્કે પોતે જ જાહેરાત કરીને ટ્રમ્પ સાથે છેડો ફાડી નાખ્યો.

🟥 મસ્કને એવો તે શું વાંધો પડ્યો કે સરકારમાંથી રાજીનામું આપી દીધું?

ટ્રમ્પ અને ઈલોન વચ્ચેના તાજેતરના સંઘર્ષનું કારણ એક ભારે ભરખમ સરકારી બિલ મનાય છે. ટ્રમ્પે તેને "One Big Beautiful Bill" કહ્યું છે. આ બિલમાં ટેક્સ ઘટાડાની જોગવાઈ છે. ગેરકાયદેસર ઘૂસણખોરી અટકાવવા બોર્ડરની સિક્યોરિટી વધારવા માટેની જોગવાઈ છે. મસ્કે તેને "બહુ મોટા ખર્ચવાળું બિલ" ગણાવ્યું. મસ્કના મતે આ બિલ ફેડરલ ડેફિસિટ (સંઘીય ખાધ)માં વધારો કરે છે અને DOGE (ડોજ) ના 'કામને નબળું પાડે છે'. મસ્કે CBS ચેનલને ઈન્ટરવ્યૂમાં જણાવ્યું હતું કે, વિશાળ ખર્ચવાળું બિલ જોઈને નિરાશ થયા છે. આ બિલ બજેટ ખાધમાં વધારો કરનારું છે અને DOGE ટીમ દ્વારા કરવામાં આવી રહેલા કામને નબળું પાડે છે.

આમાં બે વાત છે. 28મેએ CBS ચેનલને ઈન્ટરવ્યૂ આપ્યો ને વ્હાઈટ હાઉસમાંથી ફરમાન આવી ગયું કે, મિસ્ટર મસ્ક. તમને તાત્કાલિક અસરથી ડોજના અધ્યક્ષ પદેથી હટાવવામાં આવે છે. બીજી વાત એવી છે કે, મસ્કને ખબર હતી કે આ ઈન્ટરવ્યૂ પછી ટ્રમ્પને મારી વાત ગમશે નહીં ને કાંઈપણ પગલાં લેશે. એના કરતાં સામેથી જ ટ્રમ્પ સરકારને ટાટા બાય..બાય.. કરી દેવું સારું. એક વાત નોંધ લેવા જેવી છે કે, મસ્કે ટ્રમ્પ સરકાર સાથે છેડો ફાડ્યો તે પહેલાં ટ્રમ્પને મળ્યા પણ નહીં.

🟥 ટ્રમ્પના 'બિગ બ્યુટીફુલ બિલ'નો મસ્ક વિરોધ કરે છે, તેને 5 પોઈન્ટમાં સમજો

⏺️ ઈન્કમટેક્સ અને એસ્ટેટ ટેક્સમાં 2017ના ઘટાડાને કાયમી બનાવવા, ટેક્સ ડિડક્શનને વધારવાનો પ્રસ્તાવ.

⏺️ ઓવરટાઇમ, ટિપ્સ અને સોશિયલ સિક્યોરિટી ઈન્કમ પર ટેક્સ ઘટાડવાનો પ્રસ્તાવ, વ્હાઇટ હાઉસ કહે છે કે વાર્ષિક 30 થી 80 હજાર ડોલર કમાતા લોકોએ આવતા વર્ષે 15% ઓછો ટેક્સ આપવો પડશે.

⏺️ ગેરકાયદે ઈમિગ્રેશન રોકવા માટે બોર્ડર સિક્યોરિટી અને અમેરિકી સેનાને મજબૂત કરવા વધારે ખર્ચ કરવો.

⏺️ સરકારમાં નકામા ખર્ચા, ગોટાળા અને દુરુપયોગ રોકવા માટે કડક વ્યવસ્થા કરવી.

⏺️ ડેબ્ટ સીલિંગ એટલે કે સરકાર કેટલી લોન લઈ શકે છે, તેની મર્યાદા વધારવી. આ મર્યાદા સમયાંતરે વધારવી પડે છે જેથી સરકાર પોતાના બિલ અને ખર્ચા ચૂકવી શકે.

🟥 સરકારી કલ્ચરથી મસ્ક કંટાળી ગયા.

સરકારી ખર્ચ ઘટાડવાનો પ્રયાસ કરવામાં મસ્કને ટિપિકલ બાબૂગીરી કલ્ચરનો અનુભવ થયો. વોશિંગ્ટન પોસ્ટ સાથે વાત કરતી વખતે, તેમણે એક વાર કહ્યું હતું કે, "સંઘીય નોકરશાહી (ફેડરલ બ્યુરોક્રસી)ની સ્થિતિ મારી સમજ કરતાં ઘણી ખરાબ છે. મને લાગે છે કે કેટલીક સમસ્યાઓ છે, પરંતુ ઓછામાં ઓછું મારે એટલું તો કહેવું જ પડશે કે ડી.સી.માં પરિસ્થિતિ સુધારવાનો પ્રયાસ કરવો એ ખરેખર મુશ્કેલ લડાઈ છે."

ટ્રમ્પના ચૂંટણી પ્રચારમાં 250 મિલિયન ડોલર ખર્ચનારા ઈલોન મસ્કને ટ્રમ્પના મંત્રીઓ સાથે માથાકૂટ થઈ ચૂકી છે. ટ્રમ્પના મંત્રીઓએ શરૂઆતમાં મસ્કને વેલકમ કર્યું હતું. પછી ટૂંક સમયમાં જ નીતિગત બાબતો પર બંને વચ્ચે માથાકૂટ થવા લાગી.

🟥 મસ્કે 2,50,000 સરકારી કર્મચારીઓને કાઢી મૂક્યા

ટ્રમ્પે જવાબદારી આપી હતી કે, સરકારી ખર્ચા ઘટાડવા. મસ્કે પહેલું કામ એ કર્યું કે, સરકારમાં ભરતી જ બંધ કરી દીધી. બીજું કામ એ કર્યું કે, અમેરિકામાં 23 લાખ સરકારી કર્મચારી છે. તેમાંથી 2 લાખ 60 હજાર કર્મચારીને કાઢી મૂક્યા. બાકીના જે કર્મચારીઓ હતા તેમને દર અઠવાડિયે ઈમેલ પહોંચી જતો. તેમાં લખેલું હોય કે, "વ્હોટ ડિડ યૂ ડૂ લાસ્ટ વીક?" ગયા અઠવાડિયે તમે શું કામ કર્યું? આ બધા ખેલ મસ્કને ભારે પડી ગયા. ફેડરલ કર્મચારીઓમાં અસંતોષ પેદા થયો. કર્મચારી યુનિયનોએ તેની સામે કેસ દાખલ કર્યા. અમેરિકન લોકો ટેસ્લાનો બોટકોટ કરવા લાગ્યા. ટેસ્લા સામે દેશવ્યાપી વિરોધ પ્રદર્શન થયા. 'ટેસ્લા ટેકડાઉન' આંદોલનના કારણે મસ્ક પર દબાણ વધ્યું. મસ્કની DOGEમાં ભૂમિકાએ તેમની અને ટેસ્લાની લોકપ્રિયતાને અસર કરી. ન્યૂયોર્ક ટાઇમ્સે અહેવાલ આપ્યો છે કે, ટેસ્લાના નફામાં 71% ઘટાડો થયો છે, અને મસ્કનું એપ્રૂવલ રેટિંગ 38% સુધી ઘટી ગયું છે. આ વિવાદોમાં ટ્રમ્પ સરકારની શાખને લાંછન લાગી રહ્યું હતું.

🟥 મસ્કના ડોનેશનથી ટ્રમ્પ જીત્યા, હવે મસ્કે કહી દીધું, એક ડોલર પણ નહીં આપું.

અમેરિકામાં 2024માં ચૂંટણી થઈ. પ્રચાર જોરશોરથી ચાલતો હતો. જો બાઈડેનની પાર્ટીમાંથી કમલા હેરિસ ઉમેદવાર હતાં અને સામે ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ ઉમેદવાર હતા. ટ્રમ્પને જીતાડવા માટે સૌથી મોટું ફંડ જો કોઈએ આપ્યું હોય તો એ ઈલોન મસ્કે આપ્યું હતું. મસ્કે ચૂંટણી પ્રચાર માટે 270 મિલિયન ડોલર (2300 કરોડ રૂપિયા) ખર્ચીને ગાંઠનું ગોપીચંદન કર્યું. જીત્યા પછી ટ્રમ્પ તો મસ્ક પર ઓવારી ગયા. તેને સાથે ને સાથે રાખતા. યાદ કરો, ટ્રમ્પ જીતી ગયા પછી ફ્લોરિડાના રિસોર્ટમાં બેઠા બેઠા આખી દુનિયાના 70 રાષ્ટ્રપતિઓ સાથે ફોનમાં વાત કરી. ત્યારે ટ્રમ્પની સાથે રિસોર્ટમાં મસ્ક પણ હતા. ટ્રમ્પની દરેક મહત્વની મિટિંગમાં મસ્કની હાજરી રહેતી. ઝેલેન્સકી સાથે ટ્રમ્પને માથાકૂટ થઈ ત્યારે પણ મસ્ક હાજર હતા. ટ્રમ્પના સર્કલમાં મસ્ક પાવરફૂલ વ્યક્તિ તરીકે ઊભરી આવ્યા હતા. DOGE (ડોજ) છોડવાના એક દિવસ પહેલાં મસ્કે અમેરિકન ટીવી ચેનલ CBSને આપેલા ઇન્ટરવ્યુમાં કહ્યું હતું - રાજનીતિમાં જેટલું કામ કરવાનું હતું, કરી લીધું. હવે હું ફંડ નહીં આપું. એક ડોલર પણ નહીં આપું. મસ્કના આ નિવેદનનો અર્થ એવો થાય કે, મસ્કે માત્ર અમેરિકા સરકાર સાથે છેડો નથી ફાડ્યો, ટ્રમ્પ સાથેનો છેડો પણ ફાડી નાખ્યો છે.

🟥 ટ્રમ્પને ટેરિફ મામલે અમેરિકી કોર્ટે પણ ઝટકો આપ્યો.

રાષ્ટ્રપતિપદ સંભાળ્યા પછી ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે શું સૂઝ્યું કે દુનિયાના ઘણા દેશો પર ટેરિફ ઝીંકવા માંડ્યા. એ દેશો પણ મુંઝાયા કે ટ્રમ્પને આ શું થઈ ગયું છે? કોઈ દેશ ટ્રમ્પ સામે નહોર ભરાવે એટલે ટ્રમ્પ તરત ટેરિફની ધમકી આપે. જાણે આ તેનું હથિયાર બની ગયું હતું. પણ અમેરિકાની કોર્ટે ટ્રમ્પનું આ હથિયાર બુઠ્ઠું કરી નાખ્યું છે. ટેરિફના ઘણા કેસ અમેરિકાની કોર્ટમાં ચાલતા હતા. 29 મેએ સુનાવણી થઈ તેમાં યુએસ કોર્ટ ઓફ ઇન્ટરનેશનલ ટ્રેડના ત્રણ જજની પેનલે નિર્ણય આપ્યો. તેમાં જણાવ્યું હતું કે 1977ના ઇન્ટરનેશનલ ઇમરજન્સી ઇકોનોમી પાવર્સ એક્ટ (IEEPA) કાયદો રાષ્ટ્રપતિને એ અધિકાર નથી આપતો કે દરેક દેશ પર ટેરિફ લાદી શકે. અમેરિકી કોર્ટે ત્રણ વસ્તુઓ પર રેસિપ્રોકલ ટેરિફ યથાવત રાખ્યો છે, બાકી બધા ટેરિફને લાગૂ કરતાં અટકાવી લીધા છે. જે ત્રણ વસ્તુ પર ટેરિફ યથાવત રાખ્યો છે તેમાં..

🔸સ્ટીલ

🔸એલ્યુમિનિયમ

🔸ઓટોમોબાઈલ

🟥 ટ્રમ્પની ડીલ કરવાની રાજનીતિ પર પાણી ફરી વળ્યું

2 એપ્રિલે ટ્રમ્પે IEEPA કાયદાનો ઉપયોગ કરીને રાષ્ટ્રપતિ તરીકે વિશેષ સત્તા વાપરીને રેસિપ્રોકલ ટેરિફ લાદી દીધો હતો. તેમણે કેનેડા, મેક્સિકો અને ચીન પર વધારે ટેરિફ લાદ્યો હતો. ભારત પર ટેરિફની જાહેરાત પછીથી કરી. અમેરિકાની કોર્ટનો નિર્ણય આવ્યા પછી વ્હાઈટ હાઉસે કોર્ટને કહ્યું કે, 1970માં રાષ્ટ્રપતિ રિચર્ડ નિક્સને પણ આ રીતે જ સત્તાનો ઉપયોગ કર્યો હતો. પણ કોર્ટે આ સરખામણીને અયોગ્ય ગણાવીને ટેરિફ સ્થગિત કરી દીધો. અમેરિકી બિઝનેસ એનાલિસ્ટ વેન્ડી કેટલરે ન્યૂઝ એજન્સી APને કહ્યું કે, કોર્ટના નિર્ણયથી ટ્રમ્પની ડીલ કરવાની રાજનીતિ પર પાણી ફરી વળ્યું છે. ટ્રમ્પ દરેક દેશોને ટેરિફનો ભય બતાવીને ડીલ કરી લેતા હતા. અમેરિકી કોર્ટના આ નિર્ણય સામે ટ્રમ્પ સરકાર હવે સુપ્રીમ કોર્ટમાં જઈ શકે છે.

છેલ્લે, જે કોંગ્રેસ ગાંધીજીએ કંડારેલી કેડીએ ચાલી રહી હતી તે કોંગ્રેસ આ કેડીએથી ઉતરી ગઈ હોય તેવું લાગી રહ્યું છે. પનામા પહોંચેલા કોંગ્રેસના જ સાંસદ શશી થરૂરે પાકિસ્તાન સામેની કાર્યવાહી અંગે કહ્યું કે, મહાત્મા ગાંધીનો આ દેશ હવે બીજો ગાલ નહીં ધરે ને પ્રતિક્રિયા આપશે. થરૂરનું આ નિવેદન ગાંધીની ને કોંગ્રેસની વિચારધારાના ગાલે તમાચા સમાન જ છે.

𝗩𝗮𝘁𝘀 𝗖𝗵𝗿𝗼𝗻𝗶𝗰𝗹𝗲𝘀 - ટ્રમ્પને 72 કલાકમાં ત્રણ મોટા આંચકા લાગ્યા, સૌથી નજીકના મસ્કે પણ સાથ છોડ્યો; શું અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિનું કાઉન્ટડાઉન શરૂ...

1️⃣ પહેલો ફટકો - ટ્રમ્પના સૌથી નજીકના મિત્ર એલોન મસ્ક સરકાર છોડી ગયા.

2️⃣ બીજો ફટકો -  ટ્રમ્પના પારસ્પરિક ટેરિફને અમેરિકી કોર્ટે ગેરકાયદેસર ગણાવીને પ્રતિબંધિત કરી દીધો.

3️⃣ ત્રીજો ફટકો - પુતિન દ્વારા આપવામાં આવ્યો, જેના પછી ટ્રમ્પે કહેવું પડ્યું - તેઓ આગ સાથે રમી રહ્યા છે.

મસ્કે ટ્રમ્પ સરકાર કેમ છોડી દીધી, યુએસ કોર્ટે તેમના ટેરિફ પર પ્રતિબંધ કેમ મૂક્યો અને શું ટ્રમ્પનું રાષ્ટ્રપતિ બન્યાના 4 મહિનાની અંદર જ કાઉન્ટડાઉન શરૂ થઈ ગયું; જાણીશું આજના 𝗩𝗮𝘁𝘀 𝗖𝗵𝗿𝗼𝗻𝗶𝗰𝗹𝗲𝘀 માં...

🟥 પ્રશ્ન - 1: ટ્રમ્પની જીતના હીરો અબજોપતિ એલોન મસ્ક 130 દિવસમાં સરકાર કેમ છોડી ગયા?

જવાબ: ટેસ્લાના માલિક અને અમેરિકન અબજોપતિ એલોન મસ્ક જુલાઈ 2024માં ટ્રમ્પના ચૂંટણી પ્રચારમાં જોડાયા. તેમણે ટ્રમ્પના પ્રચારમાં 2 હજાર કરોડથી વધુનું દાન આપ્યું. ધીમે ધીમે તેઓ ટ્રમ્પના વિશ્વાસુ લોકોમાંના એક બન્યા.

ટ્રમ્પની જીત પછી, મસ્ક દરેક મોટા પ્રસંગે તેમની સાથે જોવા મળતા હતા. 20 જાન્યુઆરીએ, ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે રાષ્ટ્રપતિ તરીકે શપથ લીધા અને એલોન મસ્કને સરકારી કાર્યક્ષમતા વિભાગ એટલે કે DOGEની જવાબદારી સોંપી. આ વિભાગનું કામ સરકારના નકામા ખર્ચ ઘટાડવાનું હતું.

પરંતુ 130 દિવસની અંદર, મસ્કે રાજીનામું આપવાની જાહેરાત કરી. તેમણે લખ્યું- 'મને નકામા ખર્ચ ઘટાડવાની તક આપવા બદલ હું રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પનો આભારી છું.'

મસ્કના રાજીનામાનું સાચું કારણ જાહેર થયું નથી, પરંતુ ટ્રમ્પ સાથેના તેમના મતભેદો 4 મોટા પ્રસંગોએ દેખાવા લાગ્યા...

1️⃣ મસ્કે ટ્રમ્પના 'બિગ એન્ડ બ્યુટિફુલ બિલ'નો વિરોધ કર્યો.

17 મેના રોજ, ટ્રમ્પનું 'બિગ એન્ડ બ્યુટિફુલ બિલ' યુએસ સંસદમાં પસાર થયું, જેનો મસ્કે ખુલ્લેઆમ વિરોધ કર્યો. મસ્કે કહ્યું કે DOGE નો હેતુ સરકારી ખર્ચમાં ઘટાડો કરવાનો છે અને આ બિલ નકામા ખર્ચમાં વધારો કરવા જઈ રહ્યું છે. તેમાં આવકવેરો ઘટાડવા, ઓવરટાઇમથી થતી આવક પર કર ઘટાડા, ટિપ્સ અને સામાજિક સુરક્ષા જેવા પ્રસ્તાવો શામેલ હતા.

2️⃣ તેમની કંપની xAIને UAEમાં ડેટા સેન્ટરનો કોન્ટ્રાક્ટ ન મળ્યો તેથી મસ્ક ગુસ્સે હતા.

22 મેના રોજ, OpenAI એ UAE માં એક મોટું AI ડેટા સેન્ટર બનાવવાનો કોન્ટ્રાક્ટ જીત્યો. મસ્કની કંપની xAIએ પણ આ સોદામાં સામેલ થવાનો પ્રયાસ કર્યો, પરંતુ નિષ્ફળ ગઈ. તેમની હરીફ કંપનીને કોન્ટ્રાક્ટ મળ્યા પછી, મસ્કે ટ્રમ્પના સલાહકાર ડેવિડ સૅક્સ અને અન્ય અધિકારીઓની નિષ્પક્ષતા પર સવાલ ઉઠાવ્યા.

3️⃣ મસ્કે 100 મિલિયન ડોલર આપવાનું વચન ન પાળ્યું.

અહેવાલો અનુસાર, એલોન મસ્કે 2026ની મધ્યસત્ર ચૂંટણી પહેલા ટ્રમ્પની ટીમને 100 મિલિયન ડોલર આપવાનું વચન આપ્યું હતું, પરંતુ આ રકમ હજુ સુધી આપવામાં આવી નથી, જેના કારણે ટ્રમ્પના ઘણા સાથીઓ નારાજ થયા હતા. જોકે, મસ્કે 2024ની યુએસ રાષ્ટ્રપતિ ચૂંટણીમાં ટ્રમ્પ માટે 250 મિલિયન ડોલર ખર્ચ્યા હતા.

🖼️ મસ્ક રાષ્ટ્રપતિ ચૂંટણી પ્રચારના સમયથી ટ્રમ્પ સાથે હતા. તેઓ તેમની બેઠકોમાં પણ હાજર હતા. આ તસવીર 5 ઓક્ટોબર, 2024ના રોજ પેન્સિલવેનિયામાં લેવામાં આવી હતી.

4️⃣ રુબિયો અને મસ્ક વચ્ચેની ચર્ચામાં ટ્રમ્પે રુબિયોને ટેકો આપ્યો હતો

8 માર્ચે ટ્રમ્પની હાજરીમાં કેબિનેટ બેઠક યોજાઈ હતી. આમાં, મસ્ક અને વિદેશ પ્રધાન માર્કો રુબિયો વચ્ચે સ્ટાફ ઘટાડવાના મુદ્દા પર ચર્ચા થઈ હતી. મસ્કે વિદેશ પ્રધાન પર સ્ટાફની સંખ્યા ઘટાડવામાં સક્ષમ ન હોવાનો આરોપ લગાવ્યો હતો. રુબિયોએ આ વાતનો ઇનકાર કર્યો હતો. જ્યારે બંને વચ્ચે ચર્ચા વધુ તીવ્ર બની, ત્યારે ટ્રમ્પે રુબિયોનો બચાવ કર્યો અને કહ્યું કે તેઓ ખૂબ સારું કામ કરી રહ્યા છે.

28 મેના રોજ, મસ્કે અમેરિકન ટીવી ચેનલ CBSને આપેલા ઇન્ટરવ્યુમાં કહ્યું, 'મેં રાજકારણમાં જે કંઈ કરવા માંગતો હતો તે કર્યું છે. હવે હું દાન નહીં કરું.' કેટલાક મીડિયા રિપોર્ટ્સ અનુસાર, મસ્ક હવે સરકારી ભૂમિકાથી દૂર જશે અને ફરીથી ટેસ્લા અને સ્પેસએક્સ જેવી તેમની કંપનીઓ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરશે.

🟥 પ્રશ્ન - 2: ટ્રમ્પનો પારસ્પરિક ટેરિફ શું છે અને યુએસ કોર્ટે તેના પર સ્ટે કેમ મૂક્યો?

જવાબ: 2 એપ્રિલના રોજ, ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે વિશ્વના 100થી વધુ દેશો પર પારસ્પરિક ટેરિફની જાહેરાત કરી. આ માટે, ટ્રમ્પે યુએસ બંધારણના ઇન્ટરનેશનલ ઇમરજન્સી ઇકોનોમિક પાવર્સ એક્ટ, 1977નો ઉપયોગ કર્યો.

ટ્રમ્પના નિર્ણયનો અમેરિકા સહિત સમગ્ર વિશ્વમાં વિરોધ થયો. શેરબજારમાં ઘટાડો શરૂ થયો. ત્યારબાદ તેમણે 10 એપ્રિલે 90 દિવસ માટે ટેરિફ પર પ્રતિબંધ મૂક્યો.

અન્ય દેશોમાંથી માલ આયાત કરતા નાના અમેરિકન વેપારીઓએ ટ્રમ્પના ટેરિફ સામે કેસ દાખલ કર્યો હતો. આ સાંભળીને, યુએસ કોર્ટ ઓફ ઇન્ટરનેશનલ ટ્રેડે ટ્રમ્પના ટેરિફ પર પ્રતિબંધ મૂક્યો છે. ત્રણ ન્યાયાધીશોની બેન્ચે નિર્ણયમાં કહ્યું...

🔸અમેરિકાના વેપાર ભાગીદારો પર આયાત ડ્યુટી લાદવી રાષ્ટ્રપતિના અધિકારક્ષેત્રમાં નથી.

🔸યુએસ બંધારણ ગૃહને ફક્ત અન્ય દેશો સાથે વેપારનું નિયમન કરવાનો અધિકાર આપે છે. એટલે કે, ટ્રમ્પ સરકાર આર્થિક કટોકટી દરમિયાન અન્ય દેશો સાથે વેપાર પર પ્રતિબંધ મૂકી શકે છે, પરંતુ કટોકટીની શક્તિઓના નામે ટેરિફ લાદી શકતી નથી.

🔸કોર્ટે કહ્યું, 'ટ્રમ્પનો ટેરિફ કાયદાની વિરુદ્ધ છે, તેથી તેને સ્વીકારી શકાય નહીં.'

આ સાથે, કોર્ટે જાન્યુઆરીથી અત્યાર સુધી ઈમર્જન્સી પાવર્સના નામે લેવામાં આવેલા ટ્રમ્પના ટેરિફ નિર્ણયો પર પ્રતિબંધ મૂક્યો છે. જોકે, બેન્ચે એમ પણ કહ્યું છે કે કોર્ટ ટ્રમ્પના ટેરિફની અસર અથવા તેને લાદવાના શાણપણ અંગે કોઈ નિર્ણય લઈ રહી નથી. ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રે કોર્ટના નિર્ણય સામે અપીલની નોટિસ દાખલ કરી છે.

🟥 પ્રશ્ન - 3: ટ્રમ્પ અને રશિયન રાષ્ટ્રપતિ પુતિન વચ્ચે શા માટે ટક્કર થઈ?

જવાબ: બીજી વખત અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ બનતા પહેલા પણ ટ્રમ્પ રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધ રોકવાનો દાવો કરી રહ્યા હતા. રાષ્ટ્રપતિ બન્યા પછી, તેમણે ફેબ્રુઆરી 2025માં પુતિન સાથે ફોન પર વાત પણ કરી હતી. આ પછી, 28 ફેબ્રુઆરીએ, જ્યારે યુક્રેનિયન રાષ્ટ્રપતિ વોલોડીમીર ઝેલેન્સકી વ્હાઇટ હાઉસ આવ્યા, ત્યારે ટ્રમ્પે બધાની સામે તેમના પર બૂમ પાડી, 'તમારે યુદ્ધ શરૂ ન કરવું જોઈતું હતું. તમારે રશિયા સાથે સમાધાન કરી લેવું જોઈતું હતું.'

🖼️ ઓવલ ઓફિસમાં ટ્રમ્પ અને ઝેલેન્સકી વચ્ચે દલીલનો ફોટો.

માર્ચમાં ટ્રમ્પે કહ્યું હતું કે યુક્રેન સાથે કામ કરવા કરતાં રશિયા સાથે કામ કરવું સહેલું છે. આ પછી, 11 માર્ચે, ઝેલેન્સકીએ અમેરિકાના 30 દિવસના યુદ્ધવિરામ પ્રસ્તાવનો સ્વીકાર કર્યો.

13 માર્ચે, એક પ્રેસ કોન્ફરન્સ દરમિયાન, ટ્રમ્પે પુતિન પર યુદ્ધવિરામ માટે દબાણ કરવાના પ્રશ્ન પર કહ્યું,

⏺️ આપણે આર્થિક રીતે કંઈ પણ કરી શકીએ છીએ, જે રશિયા માટે ખૂબ જ ખરાબ હશે, પરંતુ હું તે કરવા માંગતો નથી, કારણ કે હું શાંતિ ઇચ્છું છું.

બીજા જ દિવસે, પુતિને પણ કહ્યું કે તેઓ યુદ્ધવિરામ માટે તૈયાર છે, પરંતુ પ્રશ્ન ઉઠાવ્યો કે તેની શરતો કોણ નક્કી કરશે?

ચૂંટણી જીતતા પહેલા, ટ્રમ્પ કહેતા હતા કે તેઓ 24 કલાકની અંદર રશિયા-યુક્રેનમાં યુદ્ધવિરામ કરાવી લેશે. હવે જ્યારે આવું થયું નથી, ત્યારે તેમના વિરોધીઓ પ્રશ્નો ઉભા કરી રહ્યા છે, જેના કારણે પુતિન સાથે ટ્રમ્પનું વર્તન બદલાઈ રહ્યું છે. આને ક્રમશઃ વાંચો...

▶️ 30 માર્ચે, એક ટીવી શોને આપેલા ઇન્ટરવ્યુ દરમિયાન, ટ્રમ્પે કહ્યું હતું કે, ‘જો રશિયા અને યુક્રેન કોઈ સમજૂતી પર પહોંચી શકતા નથી અને તે રશિયાની ભૂલ છે, તો તે રશિયાથી આવતા ઓઈલ પર ટેરિફ વધારશે.’

▶️ 24 એપ્રિલે, રશિયાએ મિસાઇલો અને ડ્રોનથી યુક્રેન પર હુમલો કર્યો. આ હુમલામાં 9 લોકો માર્યા ગયા. હુમલા પછી, ટ્રમ્પે સોશિયલ મીડિયા પર લખ્યું, ‘હું કિવ પર રશિયાના હુમલાથી ખુશ નથી. તેનો સમય બિલકુલ યોગ્ય નહોતો અને તેની કોઈ જરૂર નહોતી. વ્લાદિમીર, સ્ટોપ. દર અઠવાડિયે 5 હજાર સૈનિકો માર્યા જઈ રહ્યા છે. ચાલો શાંતિ વિશે વાત કરીએ.’

▶️ 25 મેના રોજ, રશિયા અને યુક્રેન યુદ્ધ કેદીઓને પરત કરવાના હતા. આ પહેલા રશિયાએ ડ્રોન અને મિસાઇલોથી યુક્રેન પર હુમલો કર્યો હતો. ગુસ્સે ભરાયેલા ટ્રમ્પે સોશિયલ મીડિયા પર પુતિનને પાગલ કહ્યા હતા. તેમણે લખ્યું- ‘પુતિનને કંઈક થયું છે. તે સંપૂર્ણપણે પાગલ થઈ ગયા છે. મેં હંમેશા કહ્યું છે કે તેઓ આખું યુક્રેન ઇચ્છે છે, ફક્ત તેનો એક ભાગ નહીં, અને કદાચ તે સાચું સાબિત થઈ રહ્યું છે, પરંતુ જો તેઓ આવું કરશે, તો તે રશિયાના પતન તરફ દોરી જશે.'

▶️ 27 મેના રોજ ટ્રમ્પે સોશિયલ મીડિયા પર લખ્યું, 'વ્લાદિમીર પુતિનને ખ્યાલ નથી કે જો હું ત્યાં ન હોત, તો રશિયા સાથે કંઈક ખૂબ જ ખરાબ થશે. તેઓ આગ સાથે રમી રહ્યા છે!'

🖼️ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે યુક્રેન પર રશિયાના હુમલા પર કહ્યું, 'હું કિવ પર રશિયાના હુમલાથી ખુશ નથી.' (ફાઇલ ફોટો)

🟥 પ્રશ્ન-4: શું ટ્રમ્પ તેમના કાર્યકાળના પહેલા 4 મહિનામાં નિષ્ફળ જતા દેખાય છે?

જવાબ: ટ્રમ્પે તેમના ચૂંટણી પ્રચારમાં ઘણા મોટા વચનો આપ્યા હતા. રાષ્ટ્રપતિ બનતાની સાથે જ તેમણે પ્રયાસો શરૂ કરી દીધા હતા, પરંતુ 4 મહિનામાં કંઈ નક્કર કરી શકાયું નથી...

1️⃣ વચન - હું મધ્ય પૂર્વ અને રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધ બંધ કરીશ

⏺️ ટ્રમ્પે કહ્યું કે ચૂંટણી જીત્યાના 24 કલાકની અંદર, તેઓ ઇઝરાયલ-હમાસ અને રશિયા-યુક્રેન વચ્ચેના યુદ્ધને બંધ કરી દેશે. 6 નવેમ્બર, 2024ના રોજ, ચૂંટણી જીત્યા પછી, ટ્રમ્પે તેમના વિજય ભાષણમાં કહ્યું, 'હું યુદ્ધ શરૂ નહીં કરું, હું યુદ્ધનો અંત લાવીશ, કારણ કે અન્ય દેશોના યુદ્ધોમાં અમેરિકાનો સમાવેશ દિવસેને દિવસે વધી રહ્યો છે.'

⏺️ શપથના એક દિવસ પહેલા, 19 જાન્યુઆરીના રોજ, ટ્રમ્પે ઇઝરાયલ અને હમાસ વચ્ચે યુદ્ધવિરામ કરાવ્યો. તે 6 અઠવાડિયાનો કામચલાઉ યુદ્ધવિરામ હતો, જેમાં બંધકોને મુક્ત કરવાની અને યુદ્ધ ન કરવાની શરતોનો સમાવેશ થતો હતો. યુદ્ધવિરામ થોડા સમય માટે અમલમાં રહ્યો, પરંતુ લગભગ 2 મહિના પછી, 18 માર્ચે, ઇઝરાયલે યુદ્ધવિરામનો ભંગ કર્યો અને ગાઝા પર હવાઈ હુમલા શરૂ કર્યા. ઇઝરાયલી સેનાએ તેને 'ઓપરેશન માઇટ એન્ડ સ્વોર્ડ' નામ આપ્યું અને આ સાથે ટ્રમ્પનું વચન તોડવામાં આવ્યું.

▶️ ટ્રમ્પે રાષ્ટ્રપતિ બનતાની સાથે જ રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધને રોકવા માટે શ્રેષ્ઠ પ્રયાસો કર્યા, પરંતુ આજ સુધી કોઈ પરિણામ આવ્યું નથી. તેમણે યુદ્ધવિરામ અને શાંતિ વાટાઘાટો શરૂ કરવા માટે ઘણા પ્રયાસો કર્યા, પરંતુ યુદ્ધ બંધ ન થયું. માર્ચમાં, ટ્રમ્પે સાઉદી અરેબિયામાં યુક્રેનને 30 દિવસના કામચલાઉ યુદ્ધવિરામનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો. યુક્રેન સંમત થયું, પરંતુ રશિયાએ તેને નકારી કાઢ્યું. 19 મેના રોજ ટ્રમ્પે પુતિન સાથે ફોન પર બે કલાક વાત કરી, પરંતુ કોઈ ઉકેલ આવ્યો નહીં.

2️⃣ વચન - હું અમેરિકામાંથી ગેરકાયદેસર ઇમિગ્રન્ટ્સને હાંકી કાઢીશ.

▶️ 20 જાન્યુઆરીએ શપથ લીધા પછી, ટ્રમ્પે ગેરકાયદેસર ઇમિગ્રન્ટ્સના મુદ્દા પર કહ્યું, 'અમે ખરાબ, ખતરનાક ગુનેગારોને હાંકી કાઢી રહ્યા છીએ. આ ખૂની છે. તમે કલ્પના કરી શકો તેટલા તેઓ સૌથી ખરાબ છે. અમે પહેલા તેમને હાંકી કાઢી રહ્યા છીએ.'

⏺️ આ પછી, ટ્રમ્પે 'લેકન રિલે એક્ટ' પર હસ્તાક્ષર કર્યા, જેનાથી યુએસ અધિકારીઓને કોઈપણ ગુનાહિત પ્રવૃત્તિઓમાં સામેલ ગેરકાયદેસર ઇમિગ્રન્ટ્સને અટકાયતમાં લેવા અને દેશનિકાલ કરવાનો અધિકાર મળ્યો. આ પછી, 15 લાખ ગેરકાયદેસર ઇમિગ્રન્ટ્સની યાદી તૈયાર કરવામાં આવી, જેમાં 20407 ભારતીયોનો પણ સમાવેશ થાય છે.

⏺️ યુએસ ડિફેન્સ ડિપાર્ટમેન્ટ હોમલેન્ડ સિક્યુરિટીના રિપોર્ટ મુજબ, મે સુધી, ફક્ત 1.5 લાખ ગેરકાયદેસર ઇમિગ્રન્ટ્સને હાંકી કાઢવામાં આવ્યા હતા. આમાં મેક્સિકો, કોલંબિયા, લેટિન અમેરિકા અને ભારત જેવા દેશોના લોકોનો સમાવેશ થાય છે. નિષ્ણાતો માને છે કે ટ્રમ્પના વચનના માર્ગમાં ઘણા અવરોધો છે.

🖼️ 20 જાન્યુઆરી, 2025ના રોજ, ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે 'લેકન રિલે એક્ટ' પર હસ્તાક્ષર કર્યા.

3️⃣ વચન - હું અમેરિકા ફર્સ્ટ નીતિ હેઠળ વિદેશી માલ પર ટેરિફ વધારીશ.

▶️ અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ બન્યા ત્યારથી, ટ્રમ્પ કહેતા આવ્યા છે કે હું કેનેડા અને મેક્સિકો પર 25% અને ચીન પર 10% ટેરિફ લાદીશ. આ પછીથી 25% કે તેથી વધુ થઈ શકે છે. આ ટેરિફ ત્યાં સુધી રહેશે જ્યાં સુધી આ દેશો આપણી નોકરીઓ અને ફેક્ટરીઓ ચોરી કરવાનું બંધ ન કરે. આ આપણી વેપાર ખાધ ઘટાડશે, અમેરિકન ઉત્પાદન પાછું લાવશે અને આપણી અર્થવ્યવસ્થાને ફરીથી મહાન બનાવશે.'

⏺️ 2 એપ્રિલ, 2025ના રોજ, ટ્રમ્પે 100થી વધુ દેશો પર પારસ્પરિક ટેરિફની જાહેરાત કરી. ભારત પર 26% ટેરિફ લાદવામાં આવ્યો. આ પછી, બધા દેશો પર ટેરિફ વધતા રહ્યા, પરંતુ તેનાથી અમેરિકાને ફાયદો થયો નહીં, તેના બદલે અમેરિકા મંદી તરફ આગળ વધ્યું.

⏺️ ટ્રમ્પે ટેરિફ જાહેર કર્યાના બે દિવસમાં યુએસ શેરબજારનું માર્કેટ કેપ 5 ટ્રિલિયન ડોલરથી વધુ ઘટ્યું. ટ્રમ્પે આ નિર્ણય પર 100 દિવસ માટે સ્ટે મૂક્યો. 28 મેના રોજ, એક અમેરિકન કોર્ટે ટ્રમ્પના પારસ્પરિક ટેરિફ પર સ્ટે મૂક્યો.

🖼️ 2 એપ્રિલના રોજ, ટ્રમ્પે વિશ્વના 100થી વધુ દેશો પર પારસ્પરિક ટેરિફ લાદવાની જાહેરાત કરી.

🗣️ વિદેશ બાબતોના નિષ્ણાત અને NEHU પ્રોફેસર પ્રસેનજીત બિસ્વાસ કહે છે,

“ટ્રમ્પની નીતિઓએ અમેરિકાને મુશ્કેલીમાં મૂકી દીધું છે. અમેરિકન જનતાએ ટ્રમ્પને તેમના ચૂંટણી વચનો પર વિશ્વાસ કરીને રાષ્ટ્રપતિ બનાવ્યા, પરંતુ તેમણે અમેરિકાના હિતમાં કોઈ મોટું કામ કર્યું નહીં. ઇમિગ્રેશન, યુદ્ધ રોકવા અને ફુગાવો ઘટાડવા જેવા મુદ્દાઓ હજુ પણ એવા જ છે. આ ટ્રમ્પની મોટી નિષ્ફળતા છે.”

🟥 પ્રશ્ન - 5: તો શું ટ્રમ્પનું કાઉન્ટડાઉન શરૂ થઈ ગયું છે?

જવાબ: વિદેશ બાબતોના નિષ્ણાત અને JNU પ્રોફેસર રાજન કુમાર કહે છે...

⏺️ ટ્રમ્પે ચૂંટણી સમયે અતિશયોક્તિપૂર્ણ વચનો આપ્યા હતા અને તેઓ પોતે જાણતા હતા કે તે પૂરા થઈ શકશે નહીં.

⏺️ ટ્રમ્પ આંતરરાષ્ટ્રીય રાજકારણને સમજતા નથી. તે બે દેશો વચ્ચેના સંબંધોને સોદાના સંદર્ભમાં જુએ છે અને દરેક જગ્યાએ ઉદ્યોગપતિના મનનો ઉપયોગ કરે છે.

⏺️ ટ્રમ્પ માને છે કે તે સોદો કરીને કોઈપણ દેશને તેની સામે ઝૂકવા માટે મજબૂર કરશે અને તેની શરતો સ્વીકારશે, પરંતુ આવું થયું નહીં. ટ્રમ્પની રણનીતિ નિષ્ફળ જતી દેખાય છે. હવે તેમના મિત્ર મસ્ક પણ તેમને છોડી ગયા છે.

⏺️ ટ્રમ્પ પોતાને સૌથી શક્તિશાળી દેશના સૌથી શક્તિશાળી રાષ્ટ્રપતિ હોવાનો તરીકે દેખાવ કરવા માંગે છે, પરંતુ સત્ય એ છે કે તેમની નીતિઓને કારણે દેશમાં રોષ ભભૂકી રહ્યો છે. તેનું તાજેતરનું ઉદાહરણ યુનિવર્સિટીઓ અને તેનો વિરોધ કરી રહેલા લોકોના ભંડોળને રોકવાનું છે.'

'તેઓ તેમનો 4 વર્ષનો કાર્યકાળ પૂર્ણ કરશે, પરંતુ તેમની નીતિઓ રાષ્ટ્રીય સ્તરે સફળ થતી દેખાતી નથી. ભલે તેઓ તેમની ભૂલો સુધારવાનો પ્રયાસ કરે, તેમાં ઘણો સમય લાગશે, પરંતુ એ પણ હકીકત છે કે ટ્રમ્પની લોકપ્રિયતા ઘણી ઘટી ગઈ છે. હવે તેઓ લોકોમાં પહેલા જેટલા લોકપ્રિય નથી રહ્યા.'